تبلیغات
خانه های تاریخی دزفول - مطالب ابر خانه قلمبر دزفول
خانه های تاریخی دزفول
معرفی خانه های تاریخی و ارزشمند دزفول

دزفول ـ خانه تاریخی قلمبر ۲ یکی از بناهای ارزشمند ملی و گنجینه ای از نقوش آجری در بافت تاریخی دزفول است که بر اثر بی توجهی متولیان در شرایط نامطلوبی قرار دارد.

خبرگزاری مهر، گروه استان ها - رویا رجبی: بافت تاریخی دزفول که تلاقی فرهنگ و تاریخ مردمان این دیار کهن است، شامل ۲۸ محله قدیمی و در هم تنیده است که تزئینات معماری بی نظیر آن، دزفول را به «شهر آجری» معروف کرده است. در محدوده بافت تاریخی دزفول بیش از ۱۴۰ اثر تاریخی ثبت ملی شده شامل مسجد، حمام، گذر و بقعه وجود دارد.

علاوه بر ساباط ها، حمام ها، گذرها و مساجد تاریخی موجود در بافت، خانه های تاریخی معروفی نیز به نام صاحبان بنا از دوره های گذشته در این بافت به جای مانده که هر کدام به تنهایی دارای ارزش فرهنگی، مذهبی و تاریخی هستند.

وجود چنین خانه های تاریخی همچون خانه تیزنو، قلمبر و قلمبر یک، مستوفی، محسنی، قصاب، معزی، سهرابی، گلچین، نیلساز، مهدوی، سیدصدر، کلک چی، جوکار، قلق چی و صنیعی سبب شده تا بافت تاریخی دزفول نسبت به سایر آثار و مجموعه های تاریخی این شهرستان متمایز باشد
بحران بی توجهی به پیشینه تاریخی

کم توجهی و بعضا بی توجهی متولیان میراث فرهنگی شهرستان و استان به برخی آثار تاریخی و فرهنگی و بیان جملات تکراری و دم زدن از نبود اعتبارات برای سبک کردن بار هجمه ها، دل دوستداران میراث فرهنگی را به درد آورده است، به گونه ای که بدون اغراق باید گفت این بی توجهی ها به تخریب و آسیب دیدگی آثار و بناهای تاریخی موجود در استان و به ویژه دزفول که نوعی بی توجهی به پیشینه و هویت شهرستان محسوب می شود، مدتهاست که به یک بحران جدی تبدیل شده، بحرانی که گویا بسیار غریب است
اقدامات لاک پشتی مسئولان متولی

دزفول

هر چند در این میان نباید منکر برخی اقدامات بعضا لاک پشتی این نهادهای متولی در بحث بهسازی و مرمت آثار موجود در بافت تاریخی دزفول شد اما حقیقت این است که عدم مدیریت درست و بعضا بی ثباتی در مدیریت ها موجب شده تا میراث فرهنگی شهرستان دزفول در سال های اخیر همواره با انتقادهایی در این عرصه مواجه شود، موضوعی که شاید از یک سو بتواند عزم این متولیان را برای رفع نواقص و کاستی ها جزم کند
پویش مردمی حمایت از آثار تاریخی

با وجود تمام این کم مهری ها اما انجمن «دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول» متشکل ازافراد مختلف و با تحصیلات و مشاغل گوناگون که چند سالی است با هدف مشترک، پاسداری از میراث تاریخی و فرهنگی دزفول تشکیل شده در کنار تمامی اقداماتی که از زمان تشکیل خود در راستای تلاش برای بهبود شرایط آثار تاریخی، معرفی این آثار و دیگر ظرفیت های گردشگری دزفول و ارائه راهکارهای عملی برای بهبود مسائل فرهنگی و اجتماعی شهرستان با برگزاری جلسات و همایش های متعدد، چند صباحی است که برای نشان دادن اهمیت توجه و صیانت از آثار تاریخی شهرستان از جمله نگهداری و توجه به این آثار، کمپینی را نیز با عنوان «حمایت از حفظ و احیای بناهای تاریخی دزفول» تشکیل داده که عمده ترین تمرکز خود را در این پویش مردمی به معرفی و لزوم توجه به خانه های تاریخی موجود در بافت از طریق رسانه های معتبر  و فضاهای مجازی گذاشته تا شاید در کنار بی مهری هایی که نسبت به این آثار صورت گرفته با انتشار این مطالب و ایجاد حساسیت هایی، موجب بالا رفتن درک مسئولان برای توجه بیشتر به آثار تاریخی و فرهنگی باشند.

خانه تاریخی «قلمبر ۲» نیز از جمله بناهای با ارزش و ثبت ملی بافت قدیم دزفول است که به شدت نیازمند احیا و توجه از سوی مسئولان متولی است تا شاید با بهره گیری از ظرفیت های آن بتوان خلاءهای حوزه میراث فرهنگی شهرستان را پر کرد.

خانه ای که این روزها با یک ویرانه تفاوت چندانی ندارد، هر چند سایر خانه های تاریخی بافت کهن دزفول نیز همانند این بنا در وضعیت مطلوبی قرار ندارند که خبرگزاری مهر از چند وقت گذشته تا کنون در گزارش های متعددی به بیان وضعیت برخی از این خانه های تاریخی شهر آجری دزفول پرداخته است
بافت تاریخی؛ گنجینه ای ناشناخته

در همین رابطه عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول در گفت وگو با خبرنگار مهر، اظهار می کند: بافت تاریخی دزفول گنجینه‌ای ناشناخته از آثار و ارزش‌های ملی تاریخی است.

«نجمه مورث نوری» می افزاید: یکی از بناهای باشکوه واقع در بافت تاریخی دزفول خانه قدیمی قلمبر ۲ است که این بنا در یکی از محلات تاریخی این شهر به نام «میان دره» قرار گرفته است.

وی تصریح می کند: علت نام‌گذاری این محله به میاندره، قرارگیری در عمق دره‌ای در مجاورت آن است و با توجه به توپوگرافی دره‌ای که در این محله بوده به این نام شهرت یافته است.

مورث نوری عنوان می کند: بناهایی همچون حمام میاندره، خانه قلمبر یک، مسجد تاریخی علی ابن ابی طالب(میان دره)، خانه تاریخی سوزنگر، نخل کلبی خانی، خانه های ارزشمند مردسلطانی، طهرانی و... از جمله آثار موجود در اطراف خانه قلمبر ۲ هستند که بر اهمیت توجه به این بنای ارزشمند تاریخی می افزایند.

ثبت به عنوان اثری ملی

وی، قدمت بنای قلمبر ۲ را مربوط  به دوره قاجاریه بر می شمرد و می گوید: این اثر درسال ۱۳۸۱ به شماره ۷۹۲۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مورث نوری با بیان اینکه این بنا در اختیار خاندان قلمبر است، اضافه می کند: نام‌گذاری این خانه بر اساس نام مالک در زمان به ثبت رسیدن انجام شده است.

متروکه رها شدن خانه قلمبر ۲

عضو انجمن دوستداران و پژوهشگران شهرستان دزفول هشدار می دهد: خانه قلمبر ۲، در سال‌های اخیر به دلیل اینکه به صورت متروکه رها شده و برنامه مشخصی برای حفاظت از آن وجود نداشته دچار فرسودگی شدید شده است.

مورث نوری یادآور می شود: خوشبختانه با توجه به موقعیت خاص قرارگیری آن در بین زنجیره ای از بناهای مهم  و ارزشمند  فصل اول مرمت بنا در سال جاری و با تامین اعتبار از سوی سازمان میراث فرهنگی گردشگری خوزستان انجام شده ولی هنوز این خانه دارای مشکلات سازه ای زیاد است و سقف بسیاری از اتاق ها ریزش کرده است.

افزایش آسیب پذیری خانه تاریخی

وی مجددا هشدار می دهد: با توجه به فرارسیدن فصل سرما و ریزش نزولات جوی، آسیب پذیری این خانه تاریخی بیشتر شده و نیازمند توجه و رسیدگی فوری است تا مبادا به دلیل استحکام کمی که دارد به ورطه نابودی و ویرانی برسد
ویژگی های معماری خانه قلمبر ۲

این عضو انجمن دز پارس در خصوص ویژگی های شاخص معماری خانه قلمبر ۲ ادامه می دهد: این بنا در یک طبقه و به صورت حیات مرکزی است و فضاهای مسکونی و خدماتی پیرامون حیاط قرار گرفته اند.

این بنای یک طبقه ای بر روی شبستان های متعدد و زیبایی ساخته شده و تمامی نماهای داخلی آن با نقوش زیبا و بی نظیر آجری تزئین شده است.

مورث نوری، یکی از ویژگی های منحصر به فرد این خانه تاریخی را شوادانی زیبا و نسبتا وسیع عنوان می کند که به صورت دست کند در دل زمین قرار گرفته و به شوادان خانه های اطراف راه دارد.

وی بیان می کند: این خانه باشکوه همچنین دارای یک دالان ورودی از جبهه غربی و یک هشتی زیبا در جبهه جنوب شرقی است.

مورث نوری در ادامه می گوید: محله میاندره با وجود برخورداری از این بنای باشکوه و مجموعه‌های تاریخی که برخی از آن‌ها نظیر مسجد میاندره، خانه سوزنگر و نخل کلبی خان مرمت شده‌اند و با وجود ظرفیت‌هایی که نیازمند توجه و احیا هستند می‌تواند به یک محله نمونه گردشگری در بافت تاریخی شهر دزفول تبدیل شود.

وی تاکید می کند: انجام این مهم قطعا می تواند عامل مهمی در رونق چرخ صنعت گردشگری استان کهن و با تمدن غنی خوزستان شود.

مورث نوری در پایان یادآور می شود: انجمن دز پارس سالهاست از طریق رسانه ها و فضاهای مجازی از جمله خبرگزاری ها، وبلاگ و سایت ها، نرم افزارهای واتس اپ، کانال های تلگرام واینستاگرام اقدامات زیادی از جمله معرفی آثار تاریخی و فرهنگی شهرستان، ارائه پیشنهادات و تشکیل کمپین هایی برای حفظ و نگهداری از آنها انجام می دهد که مورد استقبال جمعیت بسیار زیادی از شهروندان قرار گرفته که در این میان توجه بسیاری نیز به خانه های تاریخی بافت کهن دزفول شده است.

تبدیل خانه قلمبر ۲ به یک اقامتگاه سنتی

به گزارش مهر، با توجه به موقعیت ویژه‌ای که خانه تاریخی قلمبر۲ دارد و مساحت آن که بالغ بر۴۰۰ متر مربع است این بنا، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به اقامتگاهی سنتی در دل بافت تاریخی دارد.

از طرف دیگر نیز، نزدیکی این بنا به خیابان امام خمینی به عنوان یکی از شریان های اصلی شهر و از طرف دیگر قرار گرفتن در دل بافت و دارا بودن مغازه‌های سنتی و هم‌جواری با بناهای ارزشمند تاریخی، این بنا را به یک فرصت سرمایه گذاری گردشگری ـ تاریخی تبدیل کرده است.

متأسفانه وضعیت تأثر برانگیز میراث تاریخی و فرهنگی شهرستان دزفول قطعا نشان دهنده کم مهری های میراث فرهنگی استان به بافت تاریخی دزفول است، در صورتی که اگر هر شهر دیگری همانند دزفول از این همه آثار تاریخی ثبت ملی شده با چنین قدمت و ظرفیت هایی برخوردار بود برای حفاظت از بافت آن یک بودجه اختصاصی در نظر گرفته می شد چرا که بازخورد مثبت رسیدگی به این بناها نه تنها عاید شهر بلکه نصیب تمام استان نیز خواهد شد و تمام استان را به یک الگو و منطقه گردشگر پذیر  تبدیل خواهد کرد که این امر با ورود سرمایه های فراوان در زمینه های مختلف رابطه مستقیمی خواهد داشت اما متاسفانه بافت تاریخی دزفول از چنین شانسی بهره نبرده است.

به هر حال امید است در آینده نزدیک شاهد توجهات بیشتر به ظرفیت های تاریخی و گردشگری دزفول از سوی متولیان امر باشیم موضوعی که قطعا فواید زیاد آن به ویژه در بحث سرمایه گذاری و جذب گردشگر و به طبع اجرای پروژه های پرسود و اشتغالزا، نه تنها در دزفول بلکه عاید تمام استان خواهد شد.

    



طبقه بندی: خانه قلمبر2 دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خوزستان، ایران، خانه های تاریخی دزفول، خانه قلمبر، خانه قلمبر دزفول، خانه تاریخی قلمبر دزفول،
ارسال توسط نجمه نوری
مرتبه
تاریخ : یکشنبه 22 شهریور 1394

مدیر انجمن دوستدارن و پژوهشگران دزفول از آغاز مرمت یکی از قدیمی‌ترین خانه‌های تاریخی ایرانی واقع در این شهرستان خبر داد.

محمد آذرکیش در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) ـ منطقه خوزستان ـ اظهار کرد: با پیگیری‌های شهردار دزفول، سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری و همراهی اداره کل میراث فرهنگی استان خوزستان مرمت خانه “قلمبر” یکی از قدیمی‌ترین و ارزشمندترین خانه‌های تاریخی ایرانی که در معرض نابودی کامل قرار گرفته بود آغاز شد.

وی بیان کرد: خانه تاریخی “قلمبر” که قدمت آن به دوره زندیه می‌رسد یکی از بناهای مهم ثبت ملی دزفول است که با شماره ۷۹۲۲ در سال ۱۳۸۱ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. با این حال تلاش چندانی برای مرمت آن صورت نگرفته بود.

مدیر انجمن دوستدارن و پژوهشگران دزفول ادامه داد: با توجه به اهمیت خانه “قلمبر” که نه تنها یکی از قدیمی‌ترین خانه‌های بافت کهن دزفول بلکه جزو قدیمی‌ترین خانه‌های ایرانی موجود به شمار می‌رود با پیگیری شهردار دزفول بخش زیادی از این خانه از مالکان آن که سال‌ها بود این بنای ارزشمند را رها کرده بودند خریداری شد. برای تکمیل این اقدام ارزشمند اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان نیز با حمایت از این موضوع مرمت بخشی از این اثر ارزشمند را آغاز کرد.

او با بیان این که خانه “قلمبر” با مساحت ۶۶۰ متر مربع در کوچه‌ای در مرکز محله میان‌دره، جنب مسجد تاریخی علی ابن ابیطالب (ع) و در دل بافت کهن دزفول قرار گرفته توضیح داد:  این خانه یکی از خانه‌های فاخر با معماری سنتی دزفول است و تاکنون هیچ تلاشی برای بازسازی فضای داخلی آن صورت نگرفته بود.

آذرکیش خاطرنشان کرد: خانه‌های تاریخی دزفول هر کدام بنایی منحصر به فرد بوده که با روحی مشترک بافتی یک پارچه را در طول قرن‌های حیات شهر تاریخی دزفول تشکیل داده‌اند که در دهه‌های اخیر به دلیل تغییر نوع زندگی و کارکرد به فراموشی سپرده و دچار آسیب‌های کالبدی و فضایی شده است.

وی ادامه داد: خانه تاریخی “قلمبر” دارای سردری کوچک با تزیینات ساده آجری و خوون‌چینی است که ما را به هشتی زیبای خود فرامی‌خواند. این خانه دارای یک حیاط مرکزی است و در حیاط آن تزیینات آجری و خوون‌چینی‌های زیبا، طاق‌ها و قوس‌های متنوع آجری، ستون‌های گرد و نیمه‌گرد چشم را نوازش می‌دهند.

مدیر انجمن دوستدارن و پژوهشگران دزفول یادآوری کرد: این خانه مدت‌ها خالی از سکنه رها شده بود و این مساله باعث شد که بعضی از طاق‌ها و خوون‌چینی‌ها آن در اثر عوامل جوی فروریخته و طاق بزرگ و مرکزی خانه نیز ترک‌های عمده و عمیقی بردارد.

او بیان کرد: همچنین در اندرونی بنا حیاط کوچک‌تری با دسترسی به فضاهای خدماتی خانه دور تا دور آن قرار گرفته و نمای آن به وسیله خوون‌چینی‌ها و قوس‌ها و طاق‌ها مزین شده و در هر فضا اصالت معمارانه بنا را با هویتی ایرانی به رخ می‌کشد. نام خانه نیز به تبع حرفه سنتی ساکنان گذشته آن که تولید قلم نی بوده برای همین به خانه “قلمبر” معروف شده است.

آذرکیش گفت: از دیگر فضاهای این خانه می‌توان به شوادان، شبستان، حیاط، ایوان، پیش بام و بام اشاره کرد که همخوان با اقلیم شهر دزفول هر فضا بسته به شرایط مختلف آب و هوایی در فصول مختلف سال و ساعات مختلف روز مورد استفاده ساکنان واقع می‌شده است.

وی اظهار کرد: آغاز مرمت این بنای ارزشمند که مطالبه و خواست همه فعالان و دلسوزان میراث فرهنگی استان خوزستان است نویدبخش امیدی بیشتر برای تلاشگران این عرصه است. با توجه به شرایط امروز کشور و جهان که روزبه‌روز به سمت فراموشی ارزش‌ها و جهانی شدنی بی‌هویت پیش می‌رود بیش از هر زمان دیگری ضرورت و اهمیت پرداختن به موضوع فرهنگ و هویت تاریخی کشور لمس می‌شود.

این دوستدار میراث فرهنگی گفت: علاوه بر آن فرصتی مغتنمی است برای توسعه صنعت گردشگری استان خوزستان تا بر فرصت‌های شغلی این استان بیفزاید؛ خوزستانی که با کمال تاسف با وجود همه ظرفیت‌های اقتصادی، فرهنگی، گردشگری، تاریخی، مذهبی و… به گفته معاون برنامه‌ریزی استانداری آن دومین استان از نظر تعداد بی‌کاران را در کشور دارد.

مدیر انجمن دوستدارن و پژوهشگران دزفول خاطرنشان کرد: خانه تاریخی “قلمبر” نمونه تحسین‌برانگیزی از معماری ایرانی در جنوب کشور است که به دلیل عدم معرفی صحیح تاکنون مورد بی‌مهری زیادی در سال‌های اخیر واقع شده است و به جز بندکشی نمای

 آن در سال‌های گذشته هیچ اقدام جدی برای نجات آن صورت نگرفته است. با وجود بناهای بسیاری که در کشور در معرض نابودی است خانه “قلمبر” ویژگی‌هایی را دارا است که آن را از بسیاری جهات شاخص می‌کند. از این رو نیاز است که مرمت این سرمایه ارزشمند تاریخی تا احیای کامل بنا و رفع آسیب‌های مختلف کالبدی با حمایت میراث فرهنگی خوزستان ادامه پیدا کند.

او ادامه داد: بافت تاریخی دزفول با دارا بودن بناهای ارزشمند بسیار در سطح ملی به خوبی شناخته نشده است و از این رو انجمن دوستداران و پژوهشگران دزفول در سال‌های اخیر تلاش کرده که بناهای شاخص آن را برای حفظ و بهره‌برداری صحیح از فرصت‌های گردشگری و هویت‌بخشی آن معرفی کند.

آذرکیش یادآور شد: بافت تاریخی دزفول بیش از ۱۰۰ اثر ثبت ملی دارد و نیازمند توجه ملی و ویژه از طرف مدیران استان خوزستان است تا رسیدگی شایسته‌ای به آن صورت گیرد و یکی از مهم‌ترین بافت‌های تاریخی کشور بتواند به عنوان میراث گران‌بها از هویت ایرانی سال‌های سال و برای نسل‌های آینده به عنوان گنجینه فرهنگی و کالبدی به یادگار بماند چون پیگیری‌ها و تلاش‌های بسیار سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری دزفول به تنهایی پاسخ‌گوی آسیب‌ها و مشکلات آن نیست.

او ضمن تقدیر و سپاس از پیگری‌های شهرداری دزفول و اداره کل میراث فرهنگی استان گفت: امیدواریم که حمایت اداره کل میراث استان از مرمت خانه “قلمبر” دزفول شروع توجهی جدی‌تر به آثار شهرستان دزفول به ویژه بافت تاریخی آن باشد که در دهه‌های اخیر آسیب‌های جدی به آن وارد شده است.

 





طبقه بندی: خانه قلمبر دزفول، 
برچسب ها: دزفول، خانه های تاریخی دزفول، خانه قلمبر دزفول، ایران، خوزستان، خانه تاریخی قلمبر، انجمن دزپارس،
ارسال توسط نجمه نوری
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin